arrow_drop_up arrow_drop_down
Vijf technieken om te coachen op gevoelens
15 februari 2021 

Vijf technieken om te coachen op gevoelens

Coachgesprekken die goed gaan…. maar toch

Afgelopen week moest ik voor onze coachopleiding een aantal coaches observeren. Ik vind het altijd heel interessant om te zien hoe een coachgesprek verloopt. Als observeerder zit je soms op het puntje van je stoel: dan wil je de coach wel toeschreeuwen dat ze het patroon moet benoemen. Soms spat de energie van een gesprek af en is het echt genieten. En soms gaat een gesprek in principe goed, maar denk je aan het einde van het gesprek… ‘Hmmm ben benieuwd wat de deelnemer hier echt meedoet”.

Vorige week was dit laatste het geval. De deelneemster vertelde in het gesprek dat ze weer wat te veel at. En nee, dat wilde ze niet meer. Maar goed, ze wilde wel blijven genieten, en ze had een zware tijd. En ja, door haar leeftijd moest ze er nu veel meer voor doen om af te vallen’.
In het gesprek gaf ze aan behoefte te hebben aan acties. En dus ging de coach samen met haar acties bedenken. Dat ging prima. Aan het einde van het gesprek hadden ze werkelijk goede acties bedacht. En toch dacht ik: ‘ze gaat er niets mee doen’.

Achteraf hadden we een discussie over coach-sessies als deze: “wat gebeurt er nu precies in zo’n gesprek?” Als alles goed gaat, maar je als coach toch geen vertrouwen hebt in daadwerkelijke verandering. Het is mijn overtuiging dat de ‘oplossing’ in zo’n geval meestal zit op de gevoelslaag. Als alles klopt: het inzicht lijkt er te zijn, de acties zijn bedacht en je hebt toch het idee dat er niets gaat veranderen, dan zit het probleem vaak dieper. Wat voelt een deelnemer bij de acties, waarom stroomt het niet, waarom spat het enthousiasme er niet af? Is iemand bang, onverschillig, boos? Wat houdt degene tegen?

Coachen en doorvragen op gevoel is lastig. Zeker als een deelnemer niet gewend is om over gevoelens te praten, is het ook technisch moeilijk hierop te coachen. “Wat voel je dan” vragen, helpt niet.

Bovendien vinden sommige coaches het zelf lastig om bij hun gevoel te komen, dan blijft het coachen vaak hangen op bewustwording en actie. Hoe kun je dan coachen op gevoel?

In onze opleiding behandelen we meerdere technieken. Hier noem ik vijf technieken die je kunnen helpen bij het coachen op gevoelens.

Vijf technieken die kunnen helpen:

1 OBA of andere meditatie oefeningen

Wij gebruiken in onze coachplannen en coaching regelmatig meditatie oefeningen. Onder andere om te accepteren wat je voelt. Gedachten zitten vaak in je hoofd, gevoelens in je lichaam. Als je boos bent bijvoorbeeld bal je je vuisten en frons je. Wil je dat een deelnemer dichterbij zijn of haar gevoelens komt, dan is een meditatie oefening waarbij je het lichaam scant op gevoelens, heel nuttig. Het doel is dat je deelnemer ervaart dat gevoelens in het lichaam zitten en dat dat oke is. Als je je gevoelens kunt toelaten, accepteren, de ruimte geeft, hoef je ze niet weg te duwen door bijvoorbeeld te gaan eten. Lees hier meer over OBA

2 Benoemen van gevoel

Een tweede techniek is dat je als coacht benoemt wat je denkt dat de ander voelt, het liefst in combinatie met wat je ziet. Je zegt dingen als: ik kan me voorstellen dat dit je heel kwaad maakt. Of: je bent waarschijnlijk bang voor ….. Of: Ik zie dat je boos bent… etc.

Het punt is dat je heus fout kan zitten met dit ‘raden van gevoel’ maar dat dat niet uitmaakt. Als je goed zit, zal de ander dit beamen. Als je niet goed zit zal je deelnemer het ontkennen en wellicht al aangeven wat ze wel voelt. Zo niet, dan kun je het gesprek direct de goede richting opsturen met vervolg vragen als: Ik denk dat veel mensen in deze situatie wel boos zouden zijn, herken je dit: dat jij moeilijk boos kunt zijn? Of: Als je niet boos bent, wat speelt er dan, denk je?

3 Het emogram inzetten

Een derde techniek is gebruik maken van het emogram. Dat is een model waarmee je uitlegt hoe het vaak werkt met gevoelens.
Je vraagt de deelnemer haar gevoelens van binnen te scoren. Vervolgens vraag je een score voor de mate waarin ze deze gevoelens naar buiten toe uit. Het idee is, dat als je je gevoelens niet laat zien (aan jezelf en anderen), ze een uitweg zoeken in je lichaam. Denk aan het vastzitten van je nek, pijn in je schouders of je maag. Maar het kan ook indirect tot uiting komen in je lichaam, doordat je gaat eten en aankomt. Dit model gebruik je dus om inzicht te geven in het belang van uiten en erkennen van gevoelens.

4 Je doel ervaren /visualiseren

De vierde techniek draait om het inleven in een situatie. Als je in actie komt hoe voelt dat dan? Een mens kan door te visualiseren vaak min of meer voelen hoe het echt zou zijn. Dat kun je gebruiken in je coach-trajecten. In het specifieke voorbeeld bovenaan het blog, zou het heel nuttig kunnen zijn de deelneemster te laten ervaren hoe het voelt als ze haar doel behaald heeft. Hoe voelt dat als je bent afgevallen, als je deze kleding draagt, als je zelfverzekerd in de spiegel kijkt… etc. Wat levert je dat op? Vaak als je geen enthousiasme ziet na het bepalen van acties, is het ervaren van het resultaat een zetje dat nodig is om wel in actie te komen. Maar je kunt het ook inzetten op de acties zelf. Stel je doet dit wel (of niet), wat gebeurt er dan in je, wat voel je daarbij. Het is belangrijk dat je bij deze techniek rust hebt en zorgt dat de deelneemster echt even in zichzelf de hele situatie doorvoelt/ doorspeelt.

5 De emo-meter 

De laatste techniek draait om intuïtie. Het is een oefening waarbij je je coachee snel, direct en intuïtief laat antwoorden op bepaalde vragen. Moedig je deelneemster alles ongenuanceerd te spuien wat er in haar opkomt. Hoe gek of onlogisch of bizar het ook lijkt. Zodra een deelneemster gaat nadenken over het antwoord, ga je door naar de volgende vraag. Vaak weten mensen intuïtief best wat er speelt, maar staan ze daar niet of liever niet bij stil in het echte leven.
Met deze oefening komen als het goed vele (kleine) gevoelens naar boven. Na afloop vraag je aan de deelneemster of en zo ja, op welke van deze gevoelens ze verder in wil gaan (dat hoeft niet). De oefening geeft een goede moment opname van wat er speelt binnenin iemand.
Je coachee geeft antwoord op de volgende vragen. Je gaat net zolang door tot iemand begint na te denken of geen antwoorden weet (dat kan direct zijn, kan ook naar 10x).

Oefening
Ik ben boos omdat….
Ik ben boos omdat….
Ik ben boos omdat….
Ik ben boos omdat….
etc.

Ik ben bang omdat….
Ik ben bang omdat….
Ik ben bang omdat….
Ik ben bang omdat….
etc.
Ik ben verdrietig omdat….
Ik ben verdrietig omdat….
Ik ben verdrietig omdat….
Ik ben verdrietig omdat….
etc.

Ik ben blij/dankbaar omdat….
Ik ben blij/dankbaar omdat….
Ik ben blij/dankbaar omdat….
Ik ben blij/dankbaar omdat….

Overigens kun je deze laatste oefening ook heel goed bij jezelf doen, als je ergens even niet helemaal uitkomt.
Enfin, ik ben heel benieuwd welke van deze technieken jij wel eens wil inzetten in jouw coachtrajecten. En ik hoor heel graag welke andere technieken jij inzet om te coachen op gevoelens. Laat je dat weten?

Mieke

Over de schrijver
Reactie plaatsen