arrow_drop_up arrow_drop_down
1 september 2020 

Coachen op bewustwording, actie of vaardigheden?

Op welke laag coach jij meestal?

Als coach, coach(te) ik in mijn trajecten en gesprekken vooral op inzicht en actiestappen.
In coaching gaat het er tenslotte altijd om een deelnemer te helpen van nu naar zijn/haar doel.
Ik geloof niet in praten om het praten, niet in kabbelende gesprekken of gezellig kletsen.
Ik geloof in actiegericht coachen.

Je werkt als coach niet voor niets met het ‘gezonde deel’ van mensen. Het deel van iemand dat wel degelijk doelen kan stellen én verantwoordelijkheid kan nemen voor het eigen gedrag. Als iemand dat niet meer kan, is therapie wellicht meer op z’n plek.
Dit betekent ook dat een client zonder doel, in principe niet gecoacht kan worden.

Wat is het doel van het traject en per sessie?

Als coach is het daarom altijd essentieel om eerst te vragen naar het doel van een deelnemer. Sowieso bij de start van een nieuw coachtraject, maar ook bij elke sessie apart.

  • Wat wil je bespreken?
  • Wanneer ben je tevreden met dit gesprek?

Dit zijn vragen die ik graag stel als coach. Maar wat mijn gesprekken echt effectiever heeft gemaakt is per gesprek kijken naar de ‘laag van coaching’ waar de coachee behoefte aan heeft.

Je kunt in principe coachen op drie lagen: bewustwording, actie en vaardigheden*.

Bewustwording: waardoor

Coachen op bewustwording doen veel coaches wel. Je gaat als coach in het gesprek op zoek naar patronen. Naar overtuigingen en indentiteit. Naar oude bekende valkuilen en barrières waar iemand achter blijft hangen. Bewustwording bereik je vaak met vragen als: wat maakt dat je nu niet doet wat je zou willen doen, hoe ziet zo’n situatie er precies uit, wat zit daarachter, hoe gingen jullie vroeger thuis met dit soort dingen om, herken je dit patroon breder in je leven, hoe zwaar is het, waar komt het vandaan, hoe ga je er tot nu mee om, wat werkt en wat niet, etc.

Actie: wat

Vervolgens ga je in het gesprek samen mogelijke acties verkennen: wat zou je (nog meer) kunnen doen, welke optie levert je het meeste op, waar zie je tegenop, wat zou je daaraan kunnen doen, wat is je besluit. Etc. Het was (en is) mijn doel dat een coachee een sessie uitloopt met een (aantal) concrete acties(s) richting het einddoel.

Vaardigheidsniveau: hoe

Wat ik als coach in ieder geval zelden deed, was coachen op vaardigheidsniveau. En sinds ik door heb dat deze derde laag ook tot mijn repertoire als coach behoort, heb ik er al heel veel mensen mee geholpen. Coachen op vaardigheidsniveau betekent bespreken en oefenen HOE een deelnemer iets kan aanpakken.

Bijvoorbeeld: vaak weet een deelnemer echt wel dat ze vaker nee wil zeggen tegen traktaties (om dichter bij het afslankdoel te komen), maar ze weet alleen niet HOE ze dat moet doen. En door de angst ‘het niet goed te doen’, doet ze het vaak niet. Simpelweg oefenen met nee zeggen tegen traktaties in een coachgesprek is dan heel nuttig.

Vaardigheden (& situaties) die vaak voorkomen in onze afslanktrajecten zijn: grenzen aangeven, hulpvragen, iets afslaan in gezelschap, omgaan met opmerkingen (mag jij dat wel), reageren op een niet-steunende partner, staan voor je poging (ervoor uitkomen), tijd voor jezelf claimen, etc, etc. Allemaal voorbeelden van vaardigheden in situaties die heel goed te oefenen zijn.

Bij het coachen op vaardigheden zijn wel een aantal dingen belangrijk. 

  1. Ten eerste: je bent coach, geen acteur. Verlies jezelf dus niet helemaal in je rol, als je er een soort rollenspel van maakt. Vraag aan je coaches wat er zou kunnen gebeuren en boots de situatie kort na.
  2. Stop iedere keer na een reactie van je deelnemer. Vraag naar zijn/haar ervaring en vertel hoe het op jou overkomt.
  3. Ook belangrijk: wees positief. Oefenen met vaardigheden doe je meestal zodat een client zich zelfverzekerder gaat voelen als ze weer in zo’n situatie komt, daarbij helpt opbouwende, positieve feedback.
  4. Geef geen tegenreacties. Dit ligt in het verlengde van punt één, zorg dat je niet verzandt in welles/nietes gesprekken of een enorm toneelstuk.

Enfin, de meeste coaches hebben een eigen favoriete coach-laag. Dat is natuurlijk prima. Ik geloof echter dat het beheersen van coachen op alledrie de coach-lagen iets toevoegt aan je kwaliteit als coach. Je bewust worden van deze lagen, er mee spelen en oefenen en zo je reportoire als coach vergroten is dus heel belangrijk.

Op welke laag coach jij meestal?

Ik ben benieuwd!

Groet,

Mieke

*Deze theorie (met oefeningen) behandelen wij o.m. op de derde praktijk van onze coachopleiding. De theorie is gebaseerd op het boek Coachen als het complex is van Anne de jong (verplichte literatuur bij de opleiding).

Over de schrijver
Reactie plaatsen